Ishikawa

< Alle onderwerpen

Doel van het visgraatdiagram of Ishikawadiagram is om op een geordende visuele wijze te zoeken naar een zo groot mogelijk aantal oorzaken van een probleem, om daarbij niet onmiddellijk tot voorbarige besluiten te komen.

Regels
De hoofdcategorieën van oorzaken, die je plaatst op de hoofdassen van de visgraat, kan je zelf bepalen.

Mogelijke indelingen zijn:

  • De vijf M’s: middelen, methode, mens, milieu en management,
  • Omgeving, tijd, training, relationeel, kennis,

Het verband van oorzaak en gevolg moet altijd duidelijk zijn voor elk verbindingspunt van de kleinere graten met grotere graten en uiteindelijk met de hoofdgraat. Een diagram met weinig graten kan duiden op een minder goede analyse (o.a. door onvoldoende kennis van het onderzochte probleem).

Werkwijze

Een visgraat of Ishikawa-diagram is een visueel hulpmiddel om al brainstormend met het team de mogelijke oorzaken weer te geven. Het is een teamactiviteit en leidt tot een gemeenschappelijke begrip van het probleem. Voordeel: Ishikawa dwingt het team te zoeken in verschillende categorieën.

Je definieert het probleem (of deelprobleem) zo duidelijk en kernachtig mogelijk. Je schrijft dit rechts van een lange horizontale pijl. Je tekent zijgraten en benoemt ze met de hoofdcategorieën of de grote abstractieniveaus van mogelijke oorzaken. Vraag je altijd af of de categorie inderdaad het vermelde gevolg veroorzaakt. Zo niet, dan hoort ze in dit diagram niet thuis. Je verzamelt bij de groepsleden de meningen over de mogelijke oorzaken van het probleem. Je plaatst deze op een lijst op een bord of brengt ze onmiddellijk onder in de juiste categorie. Je splitst hiertoe de hoofdoorzaken verder op in deeloorzaken. Je brengt die in het diagram aan op kleinere zijgraten die uitkomen op de grote graten (hoofdpijl, zijpijl,…). Op de pijl van de deeloorzaken kan je eventueel nog pijlen van nevenoorzaken aanbrengen.

Indien het beeld van deel- en nevenoorzaken vrij complex wordt, kan je afzonderlijke diagrammen uitwerken met een verwijzing in het hoofddiagram. Stel je bij iedere aangegeven oorzaak de vraag “Waarom …?” en noteer het antwoord eveneens op de passende tak van het diagram. Je identificeert en omlijnt de waarschijnlijke hoofdoorzaken na discussie in de groep over de meest belangrijke oorzaken. De discussie kan uitmonden in een consensus, een stemming of een inzameling van feiten en cijfers over de mogelijk belangrijkste oorzaken.

Call Now Button

X